ประชาสัมพันธ์

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) เดินหน้าจัดทำแผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2571 - 2575 โดยนำนวัตกรรมเชิงนโยบาย (Policy Innovation) ร่วมออกแบบนโยบาย เน้นการบูรณาการประเด็นด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและแนวทางขับเคลื่อนที่เป็นรูปธรรม พร้อมเชื่อมโยงทุกภาคส่วน เพื่อนำไปสู่การสร้างผลลัพธ์ที่เชื่อมโยงมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อใช้เป็นเข็มทิศสำคัญในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ

มาดูกันว่า! กว่าจะออกมาเป็น "แผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม" เพื่อให้หน่วยงานและภาคส่วนใช้เป็นแนวทางดำเนินงาน จะต้องผ่านกระบวนการและขั้นตอนการกลั่นกรองและรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องอย่างไรบ้าง? 

     > ปี พ.ศ. 2568 สผ. เริ่มดำเนินการศึกษา ทบทวนและวิเคราะห์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาและดำเนินงานด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อประกอบการจัดทำร่างแผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม ฉบับใหม่ อาทิ นโยบายและแผนการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2580 แผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2566 - 2570 ข้อมูลผลการดำเนินงานจากรายงานสรุปผลการดำเนินการตามยุทธศาสตร์ชาติ รายงานการติดตามประเมินผลแผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม ดัชนีสมรรถนะสิ่งแวดล้อมในบริบทของประเทศไทย (EPI Thailand) รายงานสถานการณ์คุณภาพสิ่งแวดล้อม และข้อมูลสถานการณ์/แนวโน้มสำคัญในระดับโลกและประเทศ เป็นต้น   

     > ในปี พ.ศ. 2569 เป็นช่วงของการเตรียมจัดทำกรอบประเด็นร่วมสำคัญด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งยกร่างแผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2571 - 2575 ผ่านกระบวนการห้องปฏิบัติการนโยบาย "Policy Innovation Lab" เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การเข้าใจระบบ/บริบทของปัญหา ร่วมสร้างและออกแบบต้นแบบนโยบาย ไปจนถึงการทดสอบนโยบายและออกแบบกลไกการขับเคลื่อนไปสู่การปฏิบัติ

     > ที่ผ่านมา สผ. เปิดเวทีเพื่อรับฟังความคิดเห็นและมุมมองต่าง ๆ ร่วมกับผู้แทนหน่วยงานและภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่การจัดทำฉากทัศน์อนาคตทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมประเทศไทย พ.ศ. 2575 เพื่อกำหนดเป้าหมายที่เราอยากจะเห็นประเทศไทยเปลี่ยนผ่านจากกับดักความเสื่อมโทรมไปสู่การเติบโตอย่างยั่งยืน ด้วยการเร่งสร้างภูมิคุ้มกัน (National Resilience) ในการรับมือวิกฤติ ควบคู่ไปกับการยกระดับความเข้มแข็งของนโยบายและกฎหมายสิ่งแวดล้อม (Green Policy) และการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการผ่านกระบวนการห้องปฏิบัติการนโยบาย จำนวน 5 ครั้ง เพื่อร่วมกันกำหนดประเด็นร่วมสำคัญด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ออกแบบนโยบายต้นแบบและโครงการสำคัญ (Flagship project) เพื่อขับเคลื่อนประเด็นร่วมสำคัญฯ และการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเชิงลึก เพื่อรับฟังความคิดเห็นต่อประเด็นร่วมสำคัญฯ รวมทั้งมุมมองและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ต่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ ตลอดจนจัดประชุมผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง (Key Stakeholder Consultation) จำนวน 3 ครั้ง 

แล้ว... ตอนนี้เราอยู่ตรงไหน ?

     > สผ. อยู่ระหว่างขั้นตอนการจัดทำกรอบประเด็นร่วมสำคัญด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยเน้นให้เกิดการบูรณาการประเด็นการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผลลัพธ์เชื่อมโยงมิติเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และเป็นจุดคานงัด (leverage points) ที่มีความสำคัญต่อการเปลี่ยนผ่านประเทศไปสู่การพัฒนาที่สมดุล ยืดหยุ่น และยั่งยืนมากขึ้น โดยให้ความสำคัญกับทั้งการคุ้มครองสุขภาวะของประชาชน การรักษาฐานทรัพยากรธรรมชาติ การยกระดับประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรและระบบการผลิต ตลอดจนการเสริมสร้างขีดความสามารถของสังคมไทยในการรับมือกับความเสี่ยงในอนาคต เพื่อใช้เป็นฐานสำคัญในการกำหนดเป้าหมาย แนวทาง/มาตรการ และออกแบบโครงการสำคัญ (Flagship project) รวมทั้งกลไกขับเคลื่อนการดำเนินงาน สำหรับยกร่างแผนจัดการฯ พ.ศ. 2571 – 2575 โดยประเด็นร่วมสำคัญฯ ประกอบด้วย  (1) การปฏิรูประบบสุขภาพสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจสีเขียว (Environmental Health) (2) การฟื้นฟูและรักษาฐานทรัพยากรธรรมชาติกับการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืน (Sustainable Resources) (3) การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) และ (4) การบริหารจัดการความเสี่ยงจากภัยพิบัติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Disaster and Climate Resilience) ก่อนนำประเด็นดังกล่าวไปรับฟังความคิดเห็นในระดับภูมิภาค 4 ครั้ง ได้แก่ (1) ภาคเหนือ  (2) ภาคตะวันตก ภาคกลางและภาคตะวันออก (3) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ (4) ภาคใต้  ในช่วงเดือนพฤษภาคม - มิถุนายน 2569 จากนั้นจะจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นระดับประเทศอีกครั้งในเดือนกรกฎาคม 2569 

     > ก่อนที่จะไปสู่เป็นขั้นตอนการอนุมัติและผ่านความเห็นชอบจากกลไกระดับนโยบาย ได้แก่ คณะอนุกรรมการนโยบายและแผนบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ และคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ตามลำดับ และประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษา ในปี พ.ศ. 2570 

     > ปี พ.ศ. 2571 เป็นต้นไป เป็นการสร้างการรับรู้และความเข้าใจต่อแผนจัดการฯ พ.ศ. 2571 - 2575 พร้อมทั้งขับเคลื่อนแผนฯ ให้เกิดการบรรลุเป้าหมายอย่างเป็นรูปธรรม